कृषि मौसम सल्लाह बुलेटिन (बर्ष ११, अंक ३६)

मौसमी सारांश:

गत साता देशभर कुनै उल्लेखनीय मौसमी प्रणालीको प्रभाव नरहेकोले कुनै पनि केन्द्रमा वर्षा मापन भएको छैन। देशका केही केन्द्रहरुमा सरदर भन्दा बढी अधिकतम तापक्रम मापन भएको छ भने धेरै केन्द्रहरुमा सरदर भन्दा कम न्यूनतम तापक्रम मापन भएको छ। देशको पूर्वी तराईको भन्दा पश्चिमी तराईमा तापक्रम घट्दै गईरहेको छ। विशेष गरि कर्णाली प्रदेश र गण्डकी प्रदेशका धेरै हिमाली भू-भागमा ०.० डि.से. भन्दा कम साप्ताहिक औसत न्यूनतम तापक्रम मापन भएको छ।
यो साताभर विशेष मौसमी प्रणालीको प्रभाव नरहेता पनि साताको शुरूमा पश्चिमी वायूको आंशिक प्रभाव रहने देखिन्छ।
उच्च पहाडी तथा हिमाली भू-भागः साताभर एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षा/हिमपातको सम्भावना रहेको छ।
पहाडी भू-भागः कोशी प्रदेश, बागमती प्रदेश र गण्डकी प्रदेशमा साताको शुरूमा एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावना रहेको छ।
तराई भू-भागः साताभर मौसम मुख्यतया सफा रहने देखिन्छ।
यो साता देशका धेरै स्थानहरूमा न्यूनतम तापक्रम हल्का घट्ने र अधिकतम तापक्रममा उल्लेखनिय परिवर्तन नहुने सम्भावना छ।
यो साता देशका धेरै स्थानहरूमा अधिकतम तापक्रम र न्यूनतम तापक्रम सरदर भन्दा केही माथि रहने तर वर्षा भने सरदर कै आसपास रहने सम्भावना छ।

कृषि सारांश

कोशी प्रदेश, बागमती प्रदेश र गण्डकी प्रदेशका पहाडी भू-भागमा साताको शुरूमा एक-दुई स्थानमा हल्का वर्षाको सम्भावना रहेकोले मौसमको अवस्था हेरी पाकेको धान, कोदो र अन्य बाली भित्र्याउनुहोस्।
देशैभरका तराई भू-भागमा साताभर मौसम मुख्यतया सफा रहने भएकोले पाकेको धान, कोदो र अन्य बाली भित्र्याउनुहोस्।
तराईको लागी सिफारिस गहुँका जातहरू- बाणगांगा, बी.एल. ४३४१, तिलोतमा, खजुरा ड्युरम-१, खजुरा ड्युरम-२, जिङ्क गहुँ -१, जिङ्क गहुँ-२, बोर्लोग -२०२० जातका गणुस्तरीय बीउलाई (४.० के .जी. प्रति कठ्ठाको दरले) भाइटाभेक्स २ ग्राम प्रति के.जी. बीउका दरले उपचार गरेर मात्र छर्नुहोस्। गहुँवालीमा सिन्दुरे रोगको प्रकोप कम गर्न तराईमा मंसिर १ देखि २५ गते (डिसेम्बर-१०) सम्म गहुँ छरिसक्नुहोस्।
परम्परागत तरिकाले भन्दा कम लागत तथा बढी उत्पादन लिन सकिने जलवायु मैत्री-शुन्य खनजोत र न्यूनतम खनजोत प्रविधिबाट गहुँ खेती गर्नुहोस्।
तराई भेगका लागि सिफारिस मुसुरोका जातहरु: शिशिर, सिमल, शिखर, शितल, खजुरा मुसुरो २, खजुरा मुसुरो ३, खजुरा मुसुरो-४, श्रध्दा कालो मुसुरो मध्ये उपलब्ध जातको गणुस्तरिय बीउ उपचार गरी १.३ के.जी. प्रति कठ्ठाका दरले लगाउनुहोस्।
बालीनालीमा रासयनिक विषादीको प्रयोग गर्दा सकेसम्म हरियो र नीलो लेबल भएको विषादी प्राविधिकको सल्लाह अनुसार प्रयोग गर्नुहोस्। विषादी छर्कने बेलामा व्यक्तिगत सुरक्षा उपकरणहरु जस्तै- मास्क, पञ्जा, चस्मा, बुट र एप्रोनको प्रयोग गर्नुहोस्।
तराई, भित्री-मधेश तथा बेशीमा शित भण्डारबाट निकाली राम्रोसँग टुसाएका गुणस्तरीय बीउ आलु रोप्नुहोस् l सकभर मझौला खालको (२५ देखि ५० ग्राम तौल भएका) सिंगो बीउ आलु रोप्नुहोस् l
तापक्रम कम हुँदै जादाँ लाही कीराको प्रकोप बढ्दै जाने हुनाले करेसाबारी र कौसी खेती गर्दा व्यवस्थापनका लागि एक भाग गाईको गहुँत ४ भाग पानीमा मिसाएर रातभरि राखी लाही लागेको ठाँउमा भिज्नेगरि भोलीपल्ट छर्कनुहोस्। समस्या बढी भएमा डाइमेथोएट ३०% ई.सी., १.५ एम. एल. प्रति लिटर वा फ्लोनिकामिड ५० डब्लु.जी., १ ग्राम ३ लिटर पानीको दरले मिसाई लाही लागेको ठाँउमा भिज्नेगरि छर्कनुहोस्।
काउली समूहका बालीमा लाग्ने गाँठे रोग व्यवस्थापनका लागि फ्लुआजिनाम विषादीको धुलो २-३ ग्राम प्रति लिटर पानीमा घोली बोट वरिपरि ड्रेन्चिङ गर्नुहोस्।
आलु र गोलभेँडाको पछौटे डढुवा रोग व्यवस्थापनको लागि रोगग्रस्त बोटहरु काँटछाँट गरी हावा खेल्ने ठाउँ बनाउनुहोस्। रोगी हाँगा र पातहरु टिपेर उचित व्यवस्थापन गर्नुका साथै साफ बिषादी र सेक्टिन (Sectin-60WG) बिषादी आलोपालो गरि हप्ता दिनको फरकमा २ एम.एल. प्रति लिटर पानीको घोलमा मिसाएर २-३ पटकसम्म सम्पूर्ण बोटहरु भिज्नेगरि छर्केर उपचार गर्नुहोस्।
हिउँदको समयमा पशुवस्तुलाई हरियो घाँस र पोषणतत्वको कमी हुने र उत्पादन तथा उत्पादकत्वमा पनि कमी आउने भएकोले उक्त समयमा उग्राउने पशुहरुलाई युरिया मिश्रितपशुहरुलाई ४% युरियाले उपचार गरिएको पराल वा युरिया मोलासेस ब्लक खुवाउनुहोस्।
कार्प माउ माछापोखरीलाई हिँउदयाममा चिरा पर्नेगरी सुकाउनुहोस र घर पोत्ने चून १५ के.जी. प्रति कठ्ठा पोखरीको दरले पोखरीको चारै कुना पर्ने गरी छर्नुहोस्।
मौसम सम्वन्धी जिज्ञासाको लागी पैसा नलाग्ने जल तथा मौसम विज्ञान विभागको फोन नम्बर-११५५ मा फोन गर्नुहोस्।
कृषि र पशु सम्वन्धी जिज्ञासाको लागी पैसा नलाग्ने नार्कको फोन नम्बर-११३५ मा हरेक शुक्रबार साँझ ४ देखि ६ बजेसम्म फोन गर्नुहोस्।